Četvrtak, 26 Maja, 2022

U Marsovim sistemima kanjona otkrivena voda

Preporučeno

Biskupi iz BiH: Broj katolika u BiH sveden na 350.000

Situacija je posebno teška u Republici Srpskoj gdje je 1991. godine Hrvata bilo oko 220.000, a sada ih je u tom bosanskohercegovačkom entitetu samo...

Putin: Imamo ‘dokaze o komponentama biološkog oružja koje se u suštini stvaraju u blizini ruskih granica’

Govoreći na summitu Organizacije sporazuma o kolektivnoj sigurnosti (CSTO) na čelu s Rusijom, predsjednik Putin je kazao da je Moskva dobila 'dokaze o komponentama...

Rusija uvela sankcije bivšim podružnicama Gazproma, smanjen transport plina ka Evropi

Rusija je objavila listu kompanija kojima je uvela sankcije u skladu s dekretom predsjednika Vladimira Putina. Lista uključuje 31 kompaniju, od kojih većina pripada...

Milanović: Plan B je da bh Hrvati pređu na stvaranje svog entiteta

Zoran Milanović, predsjednik Hrvatske je u Puli izjavio kako je plan A ono što on predlaže, a to je blokada pristupanja ulaska Finske i...

Za otkriće je zaslužan Mars ekspres, orbiter koji kruži oko Marsa, objavila je Evropska svemirska agencija (ESA).

Naime, orbiter “Exo Mars Trace Gas”, koji je lansiran 2016. u zajedničkoj misiji ESA i ruske svemirske agencije Roskosmos, otkrio je vodu u dolini Vejls Marineris na Marsu. Radi se o kanjonu 10 puta dužem, pet puta dubljem i 20 puta širem od Grand kanjona.

Voda koja je otkrivena nalazi se ispod površine sistema kanjona, a detektovao ju je instrument nazvan FREND (Fine-Resolution Epithermal Neutron Detector). Taj instrument, naime, meri nivo vodonika u prvom metru površine Marsa.

Ono što je zanimljivo jeste da se većina vode na Marsu nalazi u formi leda u polarnim regijama. Vels Marineris nalazi se malo južnije od ekvatora planete, gde temperature obično nisu dovoljno niske da bi voda ostala zamrznuta u formi leda.

Orbiter Mars Ekspres; Foto: Profimedia
Orbiter Mars Ekspres; Foto: Profimedia

Otkriće je rezultat opservacija koje je prikupio orbiter između maja 2018. i februara 2021. Pre toga orbiter je tragao za vodom ispod površine Marsa te je tamo otkrio tek male količine. Studija u kojoj su objavljeni detalji novog otkrića objavljena je u sredu u naučnom časopisu “Icarus”.

“Uz pomoć orbitera možemo proveriti šta se događa do jednog metra ispod prašnjave površine Marsa. Ono što je najvažnije je da možemo da lociramo ‘oaze’ bogate vodom koje nismo mogli da otkrijemo ranijim instrumentima”, poručio je u izjavi autor studije Igor Mitrofanov, vodeći istraživač na neutronskom teleskopu FREND.

“Neobično velika količina vodonika”

“FREND je otkrio područje s neobično velikom količinom vodonika u velikom sistemu kanjona Vels Marineris. Uz pretpostavku da je vodonik koji vidimo vezan u molekule vode, izgleda da oko 40% materijala neposredno ispod površine odlazi na vodu”, dodao je.

O kolikom području se radi najbolje govori podatak da je površina kanjona Vels Marineris uporediva sa površinom Holandije.

Instrument FREND detektuje neutrone kako bi mapirao udeo vodonika u tlu Marsa.

“Možemo zaključiti koliko je vode u tlu kad gledamo količinu neutrona koje emituje”, rekao je koautor studije Aleksej Malakov, ujedno i naučnik u Institutu za istraživanje svemira pri ruskoj Akademiji nauka.

Naime, neutroni se stvaraju kad čestice visoke energije, poznatije kao galaktički kosmički zraci, stižu do površine Marsa. Suvo tlo emituje više neutrona od mokrog, pojasnio je Malakov.

“Središnji deo doline prepun vode”

“Otkrili smo da je središnji deo doline Vels Marineris prepun vodeop. Radi se o mnogo više vode nego što smo očekivali. Možemo to uporediti s regijama permafrosta na Zemlji. U tim regijama vodeni led se stalno zadržava ispod suvog tla jer su temperature konstantno niske.

Zbog jedinstvenih mogućnosti detektora FREND naučnici su mogli da otkriju vodu koja je ranije bila skrivena. Moglo bi biti reči o vodenom ledu ili vodi koja se nalazi u jedinjenjima sa mineralima u tlu. Ali naučnici veruju da je prisutnost leda verovatnija jer minerali na toj lokaciji sadrže malo vode.

U blizini Marsovog ekvatora temperature su nešto više i zbog toga naučnici veruju da postoji specifična kombinacija uslova koji dozvoljavaju ne samo stalno prisustvo vode na tom području nego i njeno obnavljanje.

“Ovo otkriće je neverovatan prvi korak”

“Ovo otkriće je neverovatan prvi korak, ali potrebno je još opservacija kako bismo bili sigurni u kojoj formi je voda koju smo otkrili”, rekao je Håkan Svedhem, još jedan od koautora studije.

“Ovo nam slikovito pokazuje sposobnosti instrumenata orbitera koji nam omogućavaju da ‘vidimo’ ispod površine Marsa. Otkrio je veliki rezervoar vode u ovoj regiji Marsa, koja nije preduboko i može se relativno lako eksploatisati”, rekao je Svedhem.

Otkriće u dolini Vels Marineris, piše CNN, baca novo svetlo na tu regiju kao intrigantnu lokaciju za moguće ljudske misije u godinama koje dolaze, a naročito u svetlu činjenice da bi otkrivena voda mogla biti mnogo pristupačnija od izvora vode koji su ranije otkriveni.

“Informacije o tome gde se voda nalazi na Marsu ključne su za razumevanje onog što se dogodilo s vodom kojom je Mars nekad obilovao, ali nam pomaže i u potrazi za nastanjivim lokacijama, mogućim znakovima života koji je možda nekad postojao na Maru kao i organskim materijalima iz prošlosti Marsa”, rekao je Kolin Vilson, naučnik koji radi na projektu.

Izvorb92

Više članaka

Zadnje objavljeno

Zaraza majmunskim boginjama potiče od homoseksualaca. Inkubatori zaraze su tzv Parade ponosa…

Dr. David Heymann, bivši voditelj Odjela za hitne slučajeve u Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji (WHO), opisao je izbijanje epidemije majmunskih boginja u razvijenim zemljama kao...

Otvoreni dopis Parlamentu BiH: Želite li to „život“ kineskih Ujgura nametnuti narodima Bosne i Hercegovine

"Dopis je dostavljen svim zastupnicima i klubovima, neglede na funkciju koju obavljaju i spada li tema dopisa u dužnosti koje obnašaju, jer je ovo...

Srbija i BiH ‘saveznici’: Potpisale deklaraciju o neopravdanoj agresiji Rusije na Ukrajinu

Deset zemalja jadransko-jonske regije, među kojima i Srbija, usvojile su na svom godišnjem sastanku u Tirani deklaraciju u kojoj su invaziju Rusije na Ukrajinu...

Jesu li majmunske boginje pandemija u najavi? WHO održala hitan sastanak

Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) održala je hitan sastanak u petak kako bi razgovarala o širenju majmunskih boginja, virusne infekcije koja je češća u zapadnoj...

BOSS predao CIK-u prijavu za ovjeru Bosanske stranke za Opšte izbore 2022. godine, za sve nivoe vlasti

Predstavnici BOSS-a predali su Centralnoj izbornoj komisiji BiH prijavu za ovjeru Bosanske stranke za Opšte izbore 2022. godine. BOSS je dostavio svu potrebnu dokumentaciju...

Pratite nas putem Facebooka

Pratite nas putem Facebooka


This will close in 35 seconds

BosnianEnglishGermanFrenchArabicSpanish