Petak, 30 Septembra, 2022

U Marsovim sistemima kanjona otkrivena voda

Preporučeno

Mađarska proglasila vanredno stanje u energetskom sektoru

Vlada mađarskog premijera Viktora Orbana naredila je zabranu izvoza energenata i ukinula višegodišnju granicu cijena komunalnih usluga za domaćinstva sa većom potrošnjom. "Mjere koje uključuju...

Zapadna sloga, koja to i nije: Mnoge zemlje G20 ne žele imenovati agresora u ratu u Ukrajini

Visoki predstavnik Evropske unije za vanjske poslove i sigurnosnu politiku Josep Borrell osvrnuo se na sastanak ministara vanjskih poslova zemalja G20 te je rekao...

Putin najavio ‘novi svjetski poredak‘: ‘Evo ko će postavljati pravila…

Ruski predsjednik Vladimir Putin održao je govor na Ekonomskom forumu u Sankt Peterburgu. Putinovo obraćanje kasnilo je gotovo dva sata zbog hakerskog napada. Ekonomija,...

Diplomatski skandal u Njemačkoj: Hrvatske diplomate pustile nacističku himnu

Proslavu Dana državnosti Republike Hrvatske koju je organizirao hrvatski konzulat u Frankfurtu obilježio je veliki skandal. Na proslavi Dana državnosti Republike hrvatske u Frankfurtu izvedena...

Za otkriće je zaslužan Mars ekspres, orbiter koji kruži oko Marsa, objavila je Evropska svemirska agencija (ESA).

Naime, orbiter “Exo Mars Trace Gas”, koji je lansiran 2016. u zajedničkoj misiji ESA i ruske svemirske agencije Roskosmos, otkrio je vodu u dolini Vejls Marineris na Marsu. Radi se o kanjonu 10 puta dužem, pet puta dubljem i 20 puta širem od Grand kanjona.

Voda koja je otkrivena nalazi se ispod površine sistema kanjona, a detektovao ju je instrument nazvan FREND (Fine-Resolution Epithermal Neutron Detector). Taj instrument, naime, meri nivo vodonika u prvom metru površine Marsa.

Ono što je zanimljivo jeste da se većina vode na Marsu nalazi u formi leda u polarnim regijama. Vels Marineris nalazi se malo južnije od ekvatora planete, gde temperature obično nisu dovoljno niske da bi voda ostala zamrznuta u formi leda.

Orbiter Mars Ekspres; Foto: Profimedia
Orbiter Mars Ekspres; Foto: Profimedia

Otkriće je rezultat opservacija koje je prikupio orbiter između maja 2018. i februara 2021. Pre toga orbiter je tragao za vodom ispod površine Marsa te je tamo otkrio tek male količine. Studija u kojoj su objavljeni detalji novog otkrića objavljena je u sredu u naučnom časopisu “Icarus”.

“Uz pomoć orbitera možemo proveriti šta se događa do jednog metra ispod prašnjave površine Marsa. Ono što je najvažnije je da možemo da lociramo ‘oaze’ bogate vodom koje nismo mogli da otkrijemo ranijim instrumentima”, poručio je u izjavi autor studije Igor Mitrofanov, vodeći istraživač na neutronskom teleskopu FREND.

“Neobično velika količina vodonika”

“FREND je otkrio područje s neobično velikom količinom vodonika u velikom sistemu kanjona Vels Marineris. Uz pretpostavku da je vodonik koji vidimo vezan u molekule vode, izgleda da oko 40% materijala neposredno ispod površine odlazi na vodu”, dodao je.

O kolikom području se radi najbolje govori podatak da je površina kanjona Vels Marineris uporediva sa površinom Holandije.

Instrument FREND detektuje neutrone kako bi mapirao udeo vodonika u tlu Marsa.

“Možemo zaključiti koliko je vode u tlu kad gledamo količinu neutrona koje emituje”, rekao je koautor studije Aleksej Malakov, ujedno i naučnik u Institutu za istraživanje svemira pri ruskoj Akademiji nauka.

Naime, neutroni se stvaraju kad čestice visoke energije, poznatije kao galaktički kosmički zraci, stižu do površine Marsa. Suvo tlo emituje više neutrona od mokrog, pojasnio je Malakov.

“Središnji deo doline prepun vode”

“Otkrili smo da je središnji deo doline Vels Marineris prepun vodeop. Radi se o mnogo više vode nego što smo očekivali. Možemo to uporediti s regijama permafrosta na Zemlji. U tim regijama vodeni led se stalno zadržava ispod suvog tla jer su temperature konstantno niske.

Zbog jedinstvenih mogućnosti detektora FREND naučnici su mogli da otkriju vodu koja je ranije bila skrivena. Moglo bi biti reči o vodenom ledu ili vodi koja se nalazi u jedinjenjima sa mineralima u tlu. Ali naučnici veruju da je prisutnost leda verovatnija jer minerali na toj lokaciji sadrže malo vode.

U blizini Marsovog ekvatora temperature su nešto više i zbog toga naučnici veruju da postoji specifična kombinacija uslova koji dozvoljavaju ne samo stalno prisustvo vode na tom području nego i njeno obnavljanje.

“Ovo otkriće je neverovatan prvi korak”

“Ovo otkriće je neverovatan prvi korak, ali potrebno je još opservacija kako bismo bili sigurni u kojoj formi je voda koju smo otkrili”, rekao je Håkan Svedhem, još jedan od koautora studije.

“Ovo nam slikovito pokazuje sposobnosti instrumenata orbitera koji nam omogućavaju da ‘vidimo’ ispod površine Marsa. Otkrio je veliki rezervoar vode u ovoj regiji Marsa, koja nije preduboko i može se relativno lako eksploatisati”, rekao je Svedhem.

Otkriće u dolini Vels Marineris, piše CNN, baca novo svetlo na tu regiju kao intrigantnu lokaciju za moguće ljudske misije u godinama koje dolaze, a naročito u svetlu činjenice da bi otkrivena voda mogla biti mnogo pristupačnija od izvora vode koji su ranije otkriveni.

“Informacije o tome gde se voda nalazi na Marsu ključne su za razumevanje onog što se dogodilo s vodom kojom je Mars nekad obilovao, ali nam pomaže i u potrazi za nastanjivim lokacijama, mogućim znakovima života koji je možda nekad postojao na Maru kao i organskim materijalima iz prošlosti Marsa”, rekao je Kolin Vilson, naučnik koji radi na projektu.

Izvorb92

Više članaka

Zadnje objavljeno

BOSS o prijetnji smrzavanjem građanima od strane direktora EP BiH Admira Andelije

Predsjednik BOSS-a Mirnes Ajanović, i kandidat za Parlamentarnu skupštinu BiH, u povodu povodu upozorenja iz Elektroprivrede BiH da se građani neće moći grijati na...

Odgovor mladih iz Sarajeva, Zenice i Tuzle: Da li planiraju izaći na izbore i da li općenito prate bh. političku scenu

Do Općih izbora u BiH ostalo je nešto manje od mjesec dana, a pravo glasa će imati adolescenti koji su ove godine stupili u...

Zagreb: Veliki protesti pred centralom HDZ-a – “Dosta nam je sluganstva raznim globalnim agendama”

Pred centralom HDZ-a u Zagrebu počeli su veliki protesti pod nazivom "Dajemo vam otkaz" koji je organizovala inicijativa "Slobodni zajedno" koji su i ranije...

BOSS: “Na vatru odgovorite vatrom – izađite na izbore i glasajte”

Predsjednik BOSS-a Mirnes Ajanović poziva prevarene borce, mlade, nezaposlene, radnike i penzionere da na vatru nemoralne vlasti odgovore vatrom i izlaskom na izbore glasaju...

Rusija obustavila isporuku plina kroz glavni evropski plinovod

Rusija je obustavila isporuku plina kroz glavni evropski plinovod te time intenzivirala ekonomski sukob između Moskve i Brisela. Sada su izgledi za recesiju još...

Pratite nas putem Facebooka

Pratite nas putem Facebooka


This will close in 35 seconds

BosnianEnglishGermanFrenchArabicSpanish